Uitgebreide informatie
Elk kind heeft in onze maatschappij recht op de beste schoolopleiding die bij zijn capaciteiten past. Ongeacht welke omstandigheden dit ook mogen afremmen.
De Vlaamse Overheid, scholen, ziekenhuizen en talrijke vrijwilligersorganisaties namen al initiatieven. Het Fonds Ivens-Boons lanceert, in samenwerking met RESOC Mechelen, een plaatselijk proefproject om al deze mogelijkheden én de hulpzoekende ouders met mekaar in contact te brengen. Dit platform zal systematisch groeien om versnippering van het aanbod te voorkomen.
Deze website geeft informatie over tijdelijk-onderwijs-aan-huis of in een verzorgingsinstelling, voor kinderen die langdurig of chronisch ziek zijn.
Onderwijs in gevaar
Kinderen worden al eens ziek. Soms even, soms langer, soms chronisch. Een dagje niet naar school is geen ramp. Langere tijd afwezig, kan een levenslange leerachterstand betekenen.
Sommige kinderen worden geboren in gezinnen die het financieel niet altijd gemakkelijk hebben zodat ze niet altijd de mogelijkheid hebben om alle studiekansen te grijpen. Zelfs getalenteerde kinderen missen dan de motivatie of hebben gewoon niet de materiële mogelijkheden om alle studiekansen te grijpen.
Andere kinderen moeten soms wennen aan een nieuwe cultuur, een andere taal. De verleiding is dan groot om de weg van de minste weerstand te kiezen.
Verspild talent is verloren geld
Een kind dat langdurig ziek of in behandeling is, krijgt schoolachterstand. Zonder extra hulp betekent dit al snel een jaartje overdoen. Dit betekent niet alleen demotivatie, maar ook een jaar later op de arbeidsmarkt.
Jonge mensen die omwille van hun milieu of afkomst zelf een weg moeten zoeken in het onderwijs, haken snel af. Zonder hulp eindigen ze zonder diploma, ongeschoold terwijl de arbeidsmarkt op goed opgeleid talent zit te wachten.
De maatschappelijke kost is te hoog en kinderen verdienen dus alle kansen op degelijk onderwijs.
De Vlaamse Overheid steunt
De Vlaamse Overheid wil alles doen voor een warm en sociaal Vlaanderen waar iedereen over dezelfde kansen beschikt om de eigen persoonlijkheid te ontwikkelen.
Daarom voorziet ze dat chronisch zieke of langdurig behandelde kinderen gratis tijdelijk-onderwijs-aan-huis kunnen krijgen. ‘Aan huis’ betekent dan de plaats waar het herstellende of behandelde kind op dat ogenblik verblijft. Dat kan bij de familie thuis zijn, maar ook in het ziekenhuis of in een gespecialiseerde instelling.
De lessen worden dan aangepast aan de gezondheidstoestand van het kind en volgen zoveel mogelijk de leerstof van de eigen school.
Deze extra begeleiding kan al vanaf het derde kleuterklasje.
De school is verplicht om in specifieke gevallen tijdelijk-onderwijs-aan-huis te verstrekken (het afstandscriterium speelt hier wel een rol).
De lessen worden gegeven door een leerkracht van de eigen school of deze kan hiervoor een leerkracht aanwerven. De school wordt daarvoor gefinancierd met extra lestijden en de leerkracht ontvangt een vergoeding voor verplaatsingsonkosten.
Welke mogelijkheden zijn er?
In Vlaanderen zijn er heel wat mogelijkheden om eventuele leerachterstand van langdurig of chronisch zieke kinderen tot een minimum te beperken.
-
De universitaire ziekenhuizen van Leuven, Antwerpen en Gent en 3 medische zorginstellingen beschikken elk over een zogenaamde Type 5-school. Dat is een school in het ziekenhuis, met gediplomeerde leerkrachten. Die geven, in volledige samenspraak met de artsen én de eigen school, inhaallessen aan patiëntjes die in de instelling verblijven. Uiteraard bepaalt de toestand van het kind de intensiteit van de lessen.
-
De K-diensten geven de mogelijkheid om onderwijs te geven aan kinderen die in een jeugdpsychiatrische dienst verblijven.
-
Onderwijs-aan-huis is een formule waarbij de school leerkrachten 4 lesuren per week afvaardigt om een kind thuis te bezoeken en de vorderingen van de hoofdvakken in de klas te laten volgen.
-
Er bestaan ook talrijke privé-organisaties die, in samenspraak met de school, onderwijs-aan-huis organiseren met vrijwillige, gekwalificeerde leerkrachten.
-
De vzw Bednet verleent zelfs ICT-ondersteuning zodat zieke kinderen van thuis of vanuit het ziekenhuis via chatsessies en webcam toch lessen in de klas kunnen volgen.
Voor een uitgebreid overzicht van "Ziek zijn en Onderwijs" open
dit document.
Welke kinderen komen in aanmerking?
- Het kind moet een regelmatige leerling zijn in een lagere of secundaire school.
(Om praktische redenen geldt de maatregel niet voor kinderen van het 7de
specialisatiejaar TSO, KSO en BSO, voor het deeltijdse beroepsonderwijs, de
alternerende beroepsopleiding in het BuSO en de 4de graad BSO).
- Ook 5-jarigen van het laatste kleuterklasje hebben bij langdurig schoolverzuim wegens ziekte recht op 4 lesuren tijdelijk onderwijs-aan-huis per week.
- Het kind moet wegens ziekte of ongeval minstens 21 kalenderdagen of 3 weken onafgebroken afwezig gebleven zijn op school en daarna nog niet in staat zijn om meer dan 5 halve dagen de lessen te volgen. Vakantieperioden, ook over de schooljaren heen, tellen mee voor deze wachttijd. Indien het kind na 3 maanden hervalt, is er geen wachttijd meer.
- Een kind met een chronische ziekte kan van de maatregel genieten na een wachttijd van 9 halve schooldagen en deze moeten niet opeenvolgend zijn. Een kind dat bijv. 2 x per week niet naar school kan omwille van nierdialyse, heeft na 5 weken recht op onderwijs aan huis.
- De afstand tussen de verblijfplaats van het kind (thuis, ziekenhuis, instelling…) en de school mag niet groter zijn dan 10 km voor gewoon onderwijs of 20 km voor buitengewoon onderwijs.
- Tijdelijk-onderwijs-aan-huis moet officieel aangevraagd worden. De aanvraag moet voorzien zijn van een medisch attest. Voor een langdurig ziek kind volstaat een attest van de huisarts, dat bij elke verlenging dient vernieuwd te worden. Voor een chronisch ziek kind zal een geneesheer-specialist het attest afleveren dat één jaar lang geldig blijft.
Zijn de kinderen in orde met de leerplicht?
Een langdurig of chronisch ziek kind blijft ingeschreven in de gewone school, waar het een afwezigheidsattest binnenbrengt. Tijdelijk-onderwijs-aan-huis of in het ziekenhuis verandert daar niets aan. Op die manier blijft men administratief volledig in orde.
Wat kunnen de ouders doen?
De schooldirectie is het aanspreekpunt voor ouders van een langdurig ziek kind. Die zal meteen kunnen informeren of het kind in aanmerking komt voor tijdelijk-onderwijs-aan-huis en welke stappen de ouders daarvoor moeten zetten.
Om het systeem zo toegankelijk mogelijk te maken, zijn de administratieve verplichtingen tot een minimum beperkt. De ouders krijgen van de schooldirectie een aanvraagformulier om in te vullen. Daar voegen ze een medisch attest bij. De schooldirectie doet daarna het nodige.
Wordt de afwezigheid verlengd, dan dienen de ouders wel een nieuwe aanvraag in te dienen.
Waar zijn ziekenhuisscholen?
Voor kinderen uit het basisonderwijs zijn er in Vlaanderen zeven Type 5-scholen. Drie daarvan zijn verbonden aan de universitaire ziekenhuizen van Leuven, Gent en Antwerpen. De andere behoren tot de revalidatiecentra in Pulderbos en in Vlezenbeek en tot het zeepreventorium in Den Haan. Die heeft zowel een Nederlands- als Franstalige afdeling.
Type 5-scholen voor secundair onderwijs zijn alleen verbonden aan de universitaire ziekenhuizen van Leuven, Gent en Antwerpen.
Hoe werkt tijdelijk-onderwijs-aan-huis?
In functie van de gezondheidstoestand van het kind, krijgt het maximaal 4 lesuren per week onderwijs. De leerkracht komt tot bij het kind thuis, in het ziekenhuis of de instelling waar het verblijft.
De belangrijkste vakken worden opgevolgd, naargelang de lessen in de klas vorderen, zodat het kind nadien gemakkelijker kan inpikken.
De school zal alles in het werk stellen om de lessen te laten geven door een eigen leerkracht die met het kind vertrouwd is.
Beschikt het ziekenhuis zelf over een Type 5-school dan zal deze, in samenwerking met de thuisschool en in afspraak met de arts, de lessen organiseren.
Wat kost tijdelijk-onderwijs-aan-huis?
De begeleiding van een ziek kind is volledig kosteloos voor de ouders, indien de school het onderwijs-aan-huis verzorgt.
Aanbieders van tijdelijk-onderwijs-aan-huis in Vlaanderen
Het netwerk bestaat uit:
www.auxilia-vlaanderen.be
www.bednet.be
- School aan huis en in ‘t ziekenhuis vzw
www.ehd.be
- School in en na ziekenhuis
http://welcome.to/schoolinennaziekenhuis.be
www.snz-antwerpen.be
- Vlaamse Liga tegen Kanker
www.tegenkanker.net
- Onafh. Ziekenfonds Euromut
www.euromut.be
- Onafh. Ziekenfonds Partena
www.partena.be
e-mail daniel.selfslagh@belgacom.be
Wat is het Fonds Ivens-Boons?
Het Fonds Ivens-Boons werd begin 2009 opgericht door het echtpaar Willy Ivens en Myriam Boons uit Lier, na een langdurige carrière in het zakenleven.
Het fonds werd opgericht in de schoot van de Koning Boudewijnstichting en heeft als dusdanig geen rechtspersoonlijkheid. Het bepaalt
autonoom de strategische ontwikkelingen, de uitdagingen en de middelen die het doeltreffend vindt om de doelstellingen te verwezenlijken. Het heeft als eerste doelstelling ervoor te ijveren dat elk kind, ongeacht fysieke, sociale, culturele of emotionele remmingen toch een zo aangepast mogelijke opleiding kan krijgen.
Dit verhoogt de slaagkansen van het kind in zijn later leven en behoedt de maatschappij voor verspild talent. Door recht op onderwijs voor elk kind te concretiseren, verhoogt het welzijn van ouders en kinderen, optimaliseert de uitstroomkwaliteit van studenten voor de arbeidsmarkt en dalen de maatschappelijke kosten.
Het Fonds Ivens-Boons verstrekt zelf geen onderwijs-aan-huis, maar wil maken dat alle afzonderlijke initiatieven die momenteel bestaan en eventueel nog opgericht worden op elkaar afgestemd worden. Deze coördinatie versterkt de netwerking. Het fonds zal tevens aan beleidsbeïnvloeding doen, toegankelijke informatie verstrekken over de mogelijkheden van tijdelijk-onderwijs-aan-huis en trachten vergeten doelgroepen te bereiken.
Het Fonds Ivens-Boons start een proefproject in het arrondissement Mechelen, ondersteund door RESOC Mechelen, met de bedoeling de activiteiten over het hele Vlaamse land uit te breiden.
Het samenwerkingsverband van het pilootproject arrondissement Mechelen
Hiervoor werkt het Fonds Ivens-Boons samen met volgende partners:
- Het Vlaamse Ministerie voor Onderwijs
- De Type 5-scholen van de KUL
- De Type 5-scholen van het UA
- Revalidatiecentrum Pulderbos
- Het Rode Kruis Provincie Antwerpen
- School na ziekenhuis vzw
- Auxilia vzw
- Vlaamse Liga tegen Kanker
- Bednet
Zeg het voort!
Ouders moeten in de eerste plaats wéten, dat het onderwijs van hun kind kan blijven gegarandeerd worden, ook als het tijdelijk of chronisch ziek is. Daarom is het belangrijk dat artsen, verpleegkundigen, CLB’s, HR-managers, leiders van jeugd- of sportverenigingen, bestuursraden van oudercomité’s en ouders onderling elkaar zoveel mogelijk informeren.
De eerste opdracht is: Zeg het voort, zeg het voort!
Nuttige weblinks
Uitgebreide informatie over tijdelijk-onderwijs-aan-huis staat ook op volgende referentiewebsites:
- www.kuleuven.be/uzschool/index.html
- http://education.skynet.be/ziekenhuisschool
- www.bednet.be
- http://education.skynet.be/ziekenhuisschool/TOAH.htm